Reading Vs Listening | పుస్తకం చదివి నేర్చుకోవడం, ఆడియో రూపంలో విని తెలుసుకోవడం.. ఈ రెండింటిలో ఏది మెరుగైన పద్ధతి అనే సందేహం చాలామందికి ఉంటుంది. పాడ్కాస్ట్లు, ఆడియో పుస్తకాలు అందుబాటులోకి వచ్చినప్పటికీ చదవడం ఎందుకు ముఖ్యమనే ప్రశ్న కూడా తలెత్తుతుంది. భాషను మన మెదడు ఎలా అర్థం చేసుకుంటుంది, జీవసంబంధమైన అంశాలు, సామాజిక అనుభవాలు భాషా నైపుణ్యాలను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయనే విషయాలపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. పుస్తకం చదివినా, ఎవరో చెప్పేది విన్నా ప్రధాన లక్ష్యం సమాచారాన్ని అర్థం చేసుకోవడమే. అయితే ఈ రెండు ప్రక్రియలు ఒకేలా ఉండవు. రెండింటిలోనూ మెదడులోని కొన్ని భాషా, ఆలోచనా వ్యవస్థలు పనిచేసినప్పటికీ, సమాచారాన్ని స్వీకరించే విధానాన్ని బట్టి మెదడు వేర్వేరు పనులు చేస్తుంది. అందువల్ల వినడం వల్ల చదవడం ద్వారా లభించే అన్ని ప్రయోజనాలు రావు. అలాగే చదవడం వల్ల వినడం ద్వారా పొందే అన్ని అనుభవాలు లభించవు. రెండింటికీ ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
పుస్తకం చదివేటప్పుడు మెదడు అనేక దశల్లో పనిచేస్తుంది. ముందుగా అక్షరాల ఆకృతులను గుర్తించి, వాటిని పలుకుల శబ్దాలతో అనుసంధానిస్తుంది. ఆ శబ్దాలకు సంబంధించిన అర్థాలను గ్రహించి, పదాలు, వాక్యాలు, పేరాగ్రాఫ్ల మధ్య సంబంధాన్ని అర్థం చేసుకుంటుంది. విరామ చిహ్నాలు, పేరాగ్రాఫ్ల విభజన, ముద్రించిన అక్షరాల ప్రత్యేక గుర్తులు వంటి అంశాలు సమాచారాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి సహాయపడతాయి. అలాగే పాఠకులు తమకు అనుకూలమైన వేగంతో చదవవచ్చు. అవసరమైతే ఒక వాక్యాన్ని మళ్లీ చదవవచ్చు. వినేటప్పుడు మాత్రం మాట్లాడే వ్యక్తి వేగానికి అనుగుణంగా సమాచారాన్ని గ్రహించాలి. మాట్లాడిన మాటలు క్షణాల్లో ముగిసిపోతాయి కాబట్టి, అప్పుడే విన్న విషయాలను జ్ఞాపకంలో ఉంచుకుని తదుపరి మాటలతో అనుసంధానించాలి. మాట్లాడేటప్పుడు పదాల మధ్య స్పష్టమైన విరామాలు ఉండవు. శబ్దాలు ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోతాయి. దీంతో ఏ శబ్దం ఏ పదానికి చెందుతుందో మెదడు త్వరగా గుర్తించాలి. పదాల అర్థాన్ని తెలుసుకోవడంతోపాటు మాట్లాడే వ్యక్తి స్వరం, ఎవరు మాట్లాడుతున్నారు, సందర్భం ఏమిటి వంటి అంశాలను కూడా గమనించాలి.
చదవడం కంటే వినడం సులభమని చాలామంది భావిస్తారు. కానీ క్లిష్టమైన లేదా కొత్త విషయాలను అర్థం చేసుకోవడంలో వినడం కొన్నిసార్లు మరింత కష్టంగా ఉంటుందని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. కల్పిత కథల వంటి సరళమైన విషయాల్లో చదవడం, వినడం ద్వారా సమాచారాన్ని అర్థం చేసుకునే సామర్థ్యం దాదాపు ఒకేలా ఉంటాయి. అయితే వాస్తవాలు, భావనలు లేదా ఒక ప్రక్రియ ఎలా పనిచేస్తుందో వివరించే వ్యాసాలు, పుస్తకాల విషయంలో తేడాలు కనిపిస్తాయి. కల్పిత కథలు చదివేటప్పుడు సామాజిక అవగాహన, కథనానికి సంబంధించిన మెదడు భాగాలు చురుకుగా పనిచేస్తాయి. సమాచారాత్మక రచనలు చదివేటప్పుడు వ్యూహాత్మక ఆలోచన, లక్ష్యంపై దృష్టి పెట్టేందుకు సహాయపడే మెదడు వ్యవస్థలు పనిచేస్తాయి. కష్టమైన విషయాలను చదవడం ద్వారా అర్థం చేసుకోవడం కూడా సులభం అవుతుంది. ఎందుకంటే చదివేవారు అవసరమైన చోట ఆగి మళ్లీ చదవవచ్చు, ముఖ్యమైన అంశాలను గుర్తు పెట్టుకోవచ్చు. వినేటప్పుడు అర్థం కాని విషయాన్ని తెలుసుకోవడానికి ఆడియోను ఆపి వెనక్కి వెళ్లి మళ్లీ వినాలి. దీనివల్ల వినే ప్రక్రియకు అంతరాయం కలుగుతుంది. అయితే చదవడంలో ఇబ్బంది కలిగించే అభివృద్ధి సంబంధిత డిస్లెక్సియా ఉన్నవారికి వినడం సులభంగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే అక్షరాలను గుర్తించి వాటిని సరైన శబ్దాలుగా మార్చే ప్రక్రియలో వారికి ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి. వినడం ద్వారా ఆ ప్రక్రియ అవసరం లేకుండానే సమాచార అర్థాన్ని గ్రహించగలుగుతారు.
సమాచారాన్ని ఎంత శ్రద్ధగా స్వీకరిస్తున్నామన్నది కూడా నేర్చుకోవడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. చదివేటప్పుడు లేదా వింటున్నప్పుడు మనసు పూర్తిగా విషయంపై కేంద్రీకరించడం, సమాచారాన్ని ఆలోచించడం, ఇప్పటికే తెలిసిన విషయాలతో అనుసంధానించడం అవసరం. చాలామంది వ్యాయామం చేస్తూ, వంట చేస్తూ లేదా ఇంటర్నెట్ చూస్తూ పాడ్కాస్ట్లు వింటుంటారు. అదే సమయంలో పుస్తకం చదవడం అంత సులభం కాదు. కళాశాల విద్యార్థులపై నిర్వహించిన ఒక పరిశోధనలో కొందరిని ఒక విషయాన్ని చదవమని, మరికొందరిని అదే విషయాన్ని పాడ్కాస్ట్ రూపంలో వినమని కోరారు. అనంతరం నిర్వహించిన పరీక్షలో చదివిన విద్యార్థులు, విన్నవారి కంటే మెరుగైన ఫలితాలు సాధించారు. పాడ్కాస్ట్ విన్నవారిలో చాలామంది అదే సమయంలో కంప్యూటర్లో ఇతర పనులు చేసినట్లు వెల్లడించారు. ముఖ్యంగా వినడం ద్వారా సమాచారాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే పూర్తి శ్రద్ధ అవసరమని ఈ పరిశోధన సూచించింది. కాబట్టి పుస్తకాలు చదవడం ఇప్పటికీ ముఖ్యమే. వినడం, చదవడం రెండింటినీ ఒకే విధంగా భావించకుండా, వాటి ప్రత్యేక ప్రయోజనాలను గుర్తించి అవసరానికి అనుగుణంగా ఉపయోగించుకోవడం ద్వారా విషయాలను మరింత సమర్థవంతంగా నేర్చుకోవచ్చు.