Hormones | దీపావళి పండుగ సమయంలో కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి విందులు, వేడుకలు, ఆలస్యంగా నిద్రపోవడం సాధారణం. పండుగ ముగిసిన తర్వాత కొంతమంది మహిళల్లో అలసట, కడుపు ఉబ్బరం, నిద్రలేమి, మానసిక స్థితిలో మార్పులు, నెలసరి లక్షణాల్లో తేడాలు కనిపిస్తాయి. కొన్ని రోజుల పాటు ఎక్కువగా తినడం, ఆలస్యంగా నిద్రపోవడం హార్మోన్ల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయా అనే సందేహం కలుగుతుంది. మెదడు, అండాశయాల మధ్య ఈస్ట్రోజెన్, ప్రొజెస్టెరాన్ వంటి హార్మోన్ల ద్వారా జరిగే సంకేతాల ఆధారంగా నెలసరి చక్రం నియంత్రించబడుతుంది. ఒత్తిడి, నిద్ర, పోషకాహారం, వ్యాయామం ఈ వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపుతాయి. అయితే కొన్ని రోజులు తీపి పదార్థాలు తినడం, ఆలస్యంగా నిద్రపోవడం వల్ల తప్పనిసరిగా హార్మోన్ల అసమతుల్యత ఏర్పడదు. పండుగ తర్వాత ప్రత్యేకంగా శరీరాన్ని శుద్ధి చేసే ప్రక్రియలు లేదా హార్మోన్లను సరిచేసే కార్యక్రమాలు అవసరం లేదు. ఆరోగ్యకరమైన దినచర్యకు తిరిగి రావడమే సరైన మార్గం.
తీపి పదార్థాలను అధికంగా తింటే..
పండుగ భోజనాల్లో తీపి పదార్థాలు, శుద్ధి చేసిన పిండి పదార్థాలు, వేయించిన చిరుతిళ్లు, అధిక కేలరీల ఆహారం ఎక్కువగా ఉంటాయి. భోజన సమయాలు మారడం, శారీరక శ్రమ తగ్గడం కూడా జరుగుతుంది. అప్పుడప్పుడు ఇలాంటి ఆహారం తీసుకోవడం వల్ల పెద్దగా ఇబ్బంది లేకపోయినా, ఈ అలవాట్లు ఎక్కువకాలం కొనసాగితే రక్తంలో చక్కెర వినియోగం, ఇన్సులిన్ పనితీరు, శరీరంలోని వాపు ప్రక్రియలపై ప్రభావం పడుతుంది. ముఖ్యంగా పీసీఓఎస్ ఉన్న మహిళల్లో ఇన్సులిన్ నిరోధకత జీవక్రియ, పునరుత్పత్తి సమస్యలకు కారణమవుతుంది. ఆలస్యంగా నిద్రపోవడం, ప్రయాణాలు, మారిన నిద్ర సమయాలు శరీర నిద్ర క్రమాన్ని దెబ్బతీస్తాయి. 35 అధ్యయనాలను పరిశీలించిన సమీక్షలో నిద్ర సమస్యలకు, నెలసరి సమస్యలకు మధ్య సంబంధం ఉన్నట్లు గుర్తించారు. అలాగే తీవ్రమైన లేదా దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి అండోత్సర్గం, నెలసరి క్రమబద్ధతకు సంబంధించిన హార్మోన్ల సంకేతాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. 41 అధ్యయనాల సమీక్షలో మానసిక ఒత్తిడికి, నెలసరి క్రమరాహిత్యాలకు మధ్య సంబంధం ఉన్నట్లు వెల్లడైంది. అయితే ఒక్క వారం ఒత్తిడికి గురైనంత మాత్రాన నెలసరి ఆలస్యమవుతుందని భావించకూడదు.
జీర్ణ వ్యవస్థకు, మెదడుకు ఏంటి సంబంధం..?
జీర్ణవ్యవస్థ, మెదడు మధ్య నిరంతర సంబంధం ఉంటుంది. ఆహారపు అలవాట్లు మారడం, నిద్ర తగ్గడం, ఒత్తిడి పెరగడం వల్ల జీర్ణక్రియ, పేగుల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం పడుతుంది. పండ్లు, కూరగాయలు, పీచు పదార్థాలు అధికంగా ఉండే ఆహారం తీసుకోవడం మంచిది. దినచర్య మారిన తర్వాత కడుపు ఉబ్బరం, జీర్ణ సమస్యలు, అలసట, చిరాకు, ఆందోళన, ఏకాగ్రత తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. కొందరిలో మొటిమలు, చర్మంపై జిడ్డు పెరగడం, నెలసరి నొప్పులు, రొమ్ముల్లో సున్నితత్వం వంటి మార్పులు ఉంటాయి. ఆరోగ్యకరమైన దినచర్య కోసం ప్రతిరోజూ కనీసం ఏడు గంటలు నిద్రపోవాలి. నిద్రపోయే, మేల్కొనే సమయాలను క్రమబద్ధంగా ఉంచుకోవాలి. సంపూర్ణ ధాన్యాలు, పప్పులు, కూరగాయలు, పండ్లు, ప్రోటీన్, గింజలతో కూడిన సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవాలి. నడక, సైక్లింగ్, ఈత లేదా యోగా వంటి వ్యాయామాలు చేయాలి. తగినంత నీరు తాగుతూ ధ్యానం, శ్వాస వ్యాయామాలతో ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవాలి. నెలసరి తేదీలు, చక్రం వ్యవధి, రక్తస్రావం తీరు, ఇతర లక్షణాలను నమోదు చేసుకోవడం ఉపయోగకరం.
కఠిన నియమాలు అవసరమా..?
పండుగ సమయంలో తీసుకున్న ఆహారానికి పరిహారంగా కఠినమైన ఆహార నియమాలు, అతిగా వ్యాయామం చేయడం లేదా శరీరాన్ని శుద్ధి చేసే కార్యక్రమాలు చేపట్టకూడదు. అప్పుడప్పుడు ఇష్టమైన ఆహారం తీసుకున్నంత మాత్రాన హార్మోన్ల ఆరోగ్యం దెబ్బతినదు. అయితే వరుసగా కొన్ని నెలలు నెలసరి రాకపోవడం, అసాధారణంగా అధిక రక్తస్రావం, తీవ్రమైన నెలసరి నొప్పులు, మొటిమలు లేదా అసాధారణంగా వెంట్రుకలు పెరగడం వంటి లక్షణాలు కొనసాగితే స్త్రీ వైద్య నిపుణులను సంప్రదించాలి. పీసీఓఎస్, థైరాయిడ్ సమస్యలు, ఎండోమెట్రియోసిస్ వంటి పరిస్థితులు నెలసరి క్రమంలో మార్పులకు కారణం అవుతాయి. అసలు కారణాన్ని గుర్తించేందుకు వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. వైద్యుల సలహా లేకుండా పోషక పదార్థాలు వాడడం లేదా కఠినమైన ఆహార నియమాలు పాటించడం సరికాదు. పండుగలను అపరాధ భావన లేకుండా ఆనందించాలి. పోషకాహారం, తగిన నిద్ర, ఒత్తిడి నియంత్రణ, శారీరక శ్రమతో కూడిన సమతుల్య జీవనశైలిని కొనసాగించడమే మహిళల హార్మోన్ల, పునరుత్పత్తి ఆరోగ్యానికి ముఖ్యమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.