Type 1 Diabetes | పిల్లలు ఎండలో ఆడుకున్న తర్వాత దాహం వేయడం, నీళ్లు ఎక్కువగా తాగడం సహజమే. అయితే ఎప్పుడూ దాహంగా ఉండటం, పదేపదే మూత్ర విసర్జన చేయడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే తల్లిదండ్రులు అప్రమత్తంగా ఉండాలి. ఇవి పిల్లల్లో టైప్-1 మధుమేహం ప్రారంభ సూచనలు అవుతాయని వైద్యులు చెబుతున్నారు. పిల్లల్లో కనిపించే ఈ లక్షణాలను చాలాసార్లు తల్లిదండ్రులు సాధారణమైనవిగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేస్తుంటారు. కానీ సకాలంలో గుర్తించి వైద్యులను సంప్రదించడం చాలా ముఖ్యం.
టైప్-1 డయాబెటిస్తో పిల్లల్లో కనిపించే లక్షణాలు..
పిల్లల్లో ఎక్కువగా కనిపించే మధుమేహ రకాల్లో టైప్-1 మధుమేహం ఒకటి. ఈ సమస్య ఉన్నప్పుడు శరీరంలో ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి నిలిచిపోతుంది. ఫలితంగా రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు పెరుగుతాయి. అదనంగా ఉన్న చక్కెరను మూత్రం ద్వారా బయటకు పంపించేందుకు మూత్రపిండాలు ఎక్కువగా పనిచేస్తాయి. ఈ క్రమంలో శరీరంలోని ద్రవాలు కూడా ఎక్కువగా బయటకు వెళ్లిపోవడంతో పిల్లలకు విపరీతమైన దాహం వేస్తుంది. దాహం కారణంగా నీళ్లు ఎక్కువగా తాగడం, తరచూ మూత్ర విసర్జన చేయడం జరుగుతుంది. రాత్రిపూట కూడా పదేపదే నిద్రలేచి మూత్రానికి వెళ్లడం, చాలాకాలంగా రాత్రిపూట మంచం తడపని పిల్లలు అకస్మాత్తుగా మళ్లీ అలా చేయడం వంటి మార్పులు కనిపిస్తాయి. చిన్నారుల విషయంలో డైపర్లు తరచూ తడవడం కూడా గమనించాల్సిన అంశం.
నిర్లక్ష్యం చేస్తే ప్రమాదం..
వీటితోపాటు ఎంత ఆహారం తీసుకున్నా బరువు తగ్గడం, తరచూ ఆకలి వేయడం, నీరసం, చిరాకు వంటి లక్షణాలు కూడా కనిపిస్తాయి. ఇన్సులిన్ లోపం వల్ల శరీరం చక్కెరను శక్తిగా వినియోగించుకోలేక కొవ్వు, కండర కణజాలాన్ని విచ్ఛిన్నం చేయడం ప్రారంభిస్తుంది. మధుమేహాన్ని గుర్తించకుండా వదిలేస్తే డయాబెటిక్ కీటో అసిడోసిస్ అనే ప్రమాదకర పరిస్థితి తలెత్తుతుంది. ఇందులో రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు బాగా పెరగడంతో శరీరంలోని కొవ్వు విచ్ఛిన్నమై కీటోన్లు అనే ఆమ్ల పదార్థాలు ఏర్పడతాయి. పిల్లల శ్వాసలో అసిటోన్ వంటి వాసన రావడం, కడుపునొప్పి, వాంతులు, వేగంగా లేదా గట్టిగా శ్వాస తీసుకోవడం, మగత, గందరగోళం వంటి లక్షణాలు కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. ఇవి ఇతర ఇన్ఫెక్షన్ల లక్షణాల్లా అనిపించినా నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ఇలాంటి లక్షణాలు ఉంటే వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి.
ఏం చేయాలి..?
పిల్లల్లో మధుమేహాన్ని గుర్తించేందుకు వైద్యులు వేలి నుంచి కొద్దిపాటి రక్తాన్ని తీసి పరీక్షించడం లేదా మూత్ర పరీక్ష చేయడం ద్వారా ప్రాథమికంగా నిర్ధారిస్తారు. ప్రతి చిన్న దాహాన్నీ మధుమేహంగా భావించాల్సిన అవసరం లేదు. అయితే అధిక దాహంతోపాటు తరచూ మూత్ర విసర్జన, మంచం తడపడం, బరువు తగ్గడం, నీరసం వంటి లక్షణాలు కలిపి కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించాలి. టైప్-1 మధుమేహం ఎక్కువగా తీపి పదార్థాలు తినడం వల్ల రాదు. శరీర రోగనిరోధక వ్యవస్థ పొరపాటున ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి చేసే కణాలపై దాడి చేయడం వల్ల ఈ సమస్య ఏర్పడుతుంది. సరైన ఇన్సులిన్ చికిత్స, రక్తంలో చక్కెర స్థాయిల పర్యవేక్షణ, పోషకాహారం, వ్యాయామం వంటి చర్యలతో మధుమేహం ఉన్న పిల్లలు కూడా ఇతర పిల్లల్లాగే చదువుకోవచ్చు, ఆటలు ఆడుకోవచ్చు. పిల్లల ఆరోగ్య పరిస్థితి గురించి ఉపాధ్యాయులు, పాఠశాల నర్సులకు తెలియజేయడం కూడా అవసరమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.